स्वत: चा व्यवसाय सुरू करायचाय पण पैसे नाहीत? कोणत्याही गॅरंटीशिवाय ‘या’ सरकारी योजनेतून मिळवा १० लाखांपर्यंत कर्ज.

आजकाल ९ ते ५ ची नोकरी करून अनेकांना कंटाळा आला आहे. बऱ्याच जणांच्या डोक्यात स्वतःचा एखादा छोटा-मोठा व्यवसाय सुरू करण्याची भन्नाट आयडिया असते. पण गाडी अडते ती पैशांवर! “बिझनेस आयडिया तर आहे, पण भांडवल कुठून आणायचं? आणि बँकेत गेलो तर ते गॅरंटीसाठी प्रॉपर्टी किंवा सोनं मागतील त्याचं काय?” हा प्रश्न अनेकांना सतावतो.

जर तुम्ही सुद्धा याच प्रश्नामुळे अडकला असाल, तर टेन्शन घेऊ नका. केंद्र सरकारची ‘प्रधानमंत्री मुद्रा योजना’ (PM Mudra Yojana) तुमच्यासाठीच आहे. या योजनेअंतर्गत सरकार तुम्हाला स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी किंवा जुना व्यवसाय वाढवण्यासाठी चक्क १० लाख रुपयांपर्यंत कर्ज देते, आणि तेही कोणतीही वस्तू गहाण न ठेवता (विनातारण)! चला तर मग, या योजनेबद्दलची एकदम खरी आणि सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.

प्रधानमंत्री मुद्रा योजना नक्की काय आहे?

देशातील छोटे व्यावसायिक, दुकानदार, आणि नव्याने बिझनेस सुरू करू पाहणाऱ्या तरुणांना आर्थिक मदत करण्यासाठी सरकारने एप्रिल २०१५ मध्ये ही योजना सुरू केली. या योजनेचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे, कर्ज घेण्यासाठी तुम्हाला बँकेकडे तुमचं घर, जमीन किंवा कोणतीही प्रॉपर्टी गहाण ठेवावी लागत नाही.

मुद्रा योजनेअंतर्गत किती कर्ज मिळतं?

तुमच्या व्यवसायाच्या गरजेनुसार या योजनेचे तीन टप्पे पाडण्यात आले आहेत:

१. शिशु कर्ज (Shishu Loan): जर तुम्ही एकदम नवीन व्यवसाय सुरू करत असाल, तर तुम्हाला ५०,००० रुपयांपर्यंत कर्ज मिळू शकतं.

२. किशोर कर्ज (Kishor Loan): तुमचा व्यवसाय आधीपासून चालू आहे आणि तो थोडा वाढवायचा आहे, तर तुम्हाला ५०,००१ ते ५ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज मिळतं.

३. तरुण कर्ज (Tarun Loan): तुमचा व्यवसाय चांगला सेट झालाय आणि तुम्हाला तो मोठ्या प्रमाणावर वाढवायचा आहे, तर तुम्हाला ५ लाख ते १० लाख रुपयांपर्यंत कर्ज मिळू शकतं.

(महत्त्वाची माहिती: नुकत्याच झालेल्या बजेटमध्ये तरुण कॅटेगरीची मर्यादा २० लाखांपर्यंत वाढवण्याची घोषणा झाली आहे, पण त्याची अंमलबजावणी बँकेच्या नियमांनुसार होईल.)

व्याजदर किती असतो? (Interest Rate)

हे कर्ज विनातारण असलं तरी ते ‘बिनव्याजी’ नसतं. या कर्जावरील व्याजदर रिझर्व्ह बँकेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार बँका स्वतः ठरवतात. साधारणपणे हा व्याजदर ८% ते १२% च्या दरम्यान असतो. तुम्ही ज्या बँकेतून कर्ज घ्याल, त्यानुसार तो थोडाफार बदलू शकतो.

कोण-कोण या योजनेचा फायदा घेऊ शकतं?

• छोटे दुकानदार, फळ आणि भाजी विक्रेते.
• ब्युटी पार्लर, सलून, टेलरिंग शॉप चालवणारे.
• ट्रॅक्टर, रिक्षा, किंवा टॅक्सी खरेदी करणारे.
• छोटे कारखाने आणि कारागीर.
• थोडक्यात, शेती व्यतिरिक्त (Non-farming) कोणताही कायदेशीर व्यवसाय करणारी व्यक्ती या कर्जासाठी अर्ज करू शकते.

कर्ज घेण्यासाठी कोणते कागदपत्रे लागतात?

१. आधार कार्ड, पॅन कार्ड आणि मतदान ओळखपत्र. २. रहिवासी पुरावा (लाईट बिल किंवा रेशन कार्ड). ३. व्यवसायाचा पुरावा (लायसन्स, रजिस्ट्रेशन सर्टिफिकेट इ.) ४. तुम्ही काय व्यवसाय करणार आहात, त्याचा प्रोजेक्ट रिपोर्ट (Project Report). ५. बँकेचे मागील ६ महिन्यांचे स्टेटमेंट.

मुद्रा कर्जासाठी अर्ज कसा करायचा?

• ऑफलाईन पद्धत: तुम्ही तुमच्या जवळच्या कोणत्याही सरकारी किंवा प्रायव्हेट बँकेत (उदा. SBI, Bank of Maharashtra, HDFC) जाऊन मुद्रा कर्जाचा फॉर्म भरून देऊ शकता. सोबत सर्व कागदपत्रे आणि बिझनेस प्लॅन असणं गरजेचं आहे.
• ऑनलाईन पद्धत: जर तुम्हाला घरबसल्या अर्ज करायचा असेल, तर तुम्ही सरकारच्या Udyamimitra.in किंवा JanSamarth या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन ऑनलाईन अप्लाय करू शकता.

स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याची हीच खरी वेळ आहे. जर तुमच्याकडे चांगला बिझनेस प्लॅन असेल, तर आजच बँकेत जा आणि मुद्रा योजनेचा फायदा घ्या!