शेतकरी बांधवांसाठी आता एक खऱ्या अर्थाने दिलासा देणारी बातमी समोर आली आहे. रात्र-रात्र जागून शेताची राखण करूनही अचानक रानडुक्कर, माकडे किंवा हरणांचा कळप येतो आणि उभ्या पिकाची नासधूस करून जातो. अशा वेळी शेतकऱ्यांच्या हातात फक्त निराशा उरते. नैसर्गिक आपत्तीमुळे नुकसान झाले तर विमा मिळतो, पण वन्य प्राण्यांनी नुकसान केले तर कोणीच वाली नसायचा. पण आता ही परिस्थिती बदलणार आहे.
Crop Insurance 2026 (पीक विमा योजना २०२६) मध्ये आता एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि शेतकऱ्यांच्या फायद्याचा बदल करण्यात आला आहे. आता वन्य प्राण्यांमुळे शेतीचे जे नुकसान होते, त्यासाठीही विमा संरक्षण (Insurance Cover) दिले जाणार आहे.
नेमका बदल काय आहे? (What is the New Add-on Cover?)
आतापर्यंत पीक विमा योजनेत (PMFBY) फक्त अतिवृष्टी, दुष्काळ किंवा गारपीट यांसारख्या नैसर्गिक संकटांमुळे होणाऱ्या नुकसानीची भरपाई मिळत होती. पण आता सरकारने शेतकऱ्यांची सगळ्यात मोठी अडचण ओळखली आहे.
नवीन नियमांनुसार, आता शेतकऱ्यांना ‘Add-on Cover’ चा पर्याय मिळणार आहे. याचा अर्थ असा की, तुम्ही जेव्हा तुमचा नेहमीचा पीक विमा भराल, तेव्हा थोडीशी अतिरिक्त रक्कम (Premium) भरून तुम्ही हा ‘वन्य प्राणी नुकसान भरपाई’ चा पर्याय निवडू शकता.
कोणकोणत्या प्राण्यांमुळे झालेल्या नुकसानीचा समावेश असेल?
बहुतांश वेळा शेताचे नुकसान खालील प्राण्यांकडून होते, ज्यांचा या कव्हरमध्ये प्रामुख्याने विचार केला गेला आहे:
- रानडुक्कर (Wild Boars)
- माकडे (Monkeys)
- रोही / नीलगाय
- हरणे
शेतकऱ्यांचा फायदा काय?
- रात्रीच्या राखणीतून सुटका: वन्य प्राण्यांच्या भीतीने अनेक शेतकऱ्यांना थंडी-पावसात शेतात झोपावे लागते. आता नुकसान झालेच, तर किमान आर्थिक फटका बसणार नाही याची खात्री असेल.
- आर्थिक सुरक्षा: उभ्या पिकाचे नुकसान झाले तरी विम्याच्या माध्यमातून (Pik Vima Compensation) हक्काचे पैसे थेट बँक खात्यात जमा होतील.
- सोपी प्रक्रिया: हा एक Add-on cover असल्यामुळे, यासाठी वेगळा काही फॉर्म भरायची गरज नाही. पीक विम्याचा अर्ज भरतानाच तिथे हा पर्याय टिक (Select) करायचा आहे.
हा पर्याय कधीपासून लागू होणार?
२०२६ च्या आगामी खरीप आणि रब्बी हंगामापासून (Kharif and Rabi Season) या नवीन नियमाची अंमलबजावणी होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही सीएससी (CSC Center) सेंटरवर पीक विमा भरायला जाल, तेव्हा या Wild Animal Damage Cover बद्दल नक्की चौकशी करा आणि हा पर्याय सिलेक्ट करायला विसरू नका.
शेतकरी मित्रांनो, हा निर्णय खरंच आपल्यासाठी खूप गरजेचा होता. तुम्हाला काय वाटते? वन्य प्राण्यांच्या त्रासामुळे तुमचे कधी नुकसान झाले आहे का? ही माहिती तुमच्या इतर शेतकरी ग्रुप्सवर नक्की शेअर करा, जेणेकरून सर्वांना या नवीन बदलाचा फायदा घेता येईल!
