सध्या उन्हाळी (रब्बी) कांदा बाजारात यायला सुरुवात झाली आहे. पण, बाजारात येताच कांद्याचे भाव ज्या वेगाने पडत आहेत, त्यामुळे शेतकरी पुन्हा एकदा चिंतेत सापडला आहे. एकीकडे खते, औषधे आणि मजुरी यामुळे उत्पादन खर्च वाढलाय आणि दुसरीकडे हातात मिळणारा भाव परवडणारा नाही. अशातच आता सर्वांचे लक्ष ‘नाफेड’च्या (NAFED Onion Procurement) खरेदीवर आणि सरकारच्या निर्यात धोरणावर लागले आहे.
सध्याची बाजारातील खरी परिस्थिती काय आहे, आजचे ताजे बाजारभाव आणि नाफेडच्या खरेदीमुळे भावात खरंच काही सुधारणा होईल का? याचे एकदम जेन्युईन विश्लेषण खालीलप्रमाणे आहे.
सध्याचे लाईव्ह कांदा बाजारभाव काय आहेत? (Maharashtra APMC Market)
सध्या महाराष्ट्रातील प्रमुख बाजार समित्यांमध्ये कांद्याची आवक वाढत आहे. जर आपण आजचे सरासरी बाजारभाव पाहिले, तर परिस्थिती थोडी निराशाजनक आहे:
- कमीत कमी भाव: ₹800 ते ₹1000 प्रति क्विंटल
- जास्तीत जास्त भाव: ₹1400 ते ₹1700 प्रति क्विंटल (काही मोजक्या चांगल्या प्रतीच्या कांद्याला)
- सरासरी भाव: ₹1200 च्या आसपास.
कांद्याचे आजचे अचूक दर पहाण्यासाठी येथे क्लिक करा
आजचा उत्पादन खर्च पाहता, शेतकऱ्यांना प्रति किलो २२ ते २५ रुपये खर्च येतोय. पण बाजारात भाव मिळतोय फक्त ८ ते १७ रुपये. हा थेट शेतकऱ्यांचा तोटा आहे.
(तुम्ही आपल्या bajarbhav ट्रॅकिंग वेबसाईटवर जाऊन तुमच्या जवळच्या बाजार समितीचे आजचे लाईव्ह दर आणि आवक एका क्लिकवर चेक करू शकता. तिथे रोजचा डेटा अपडेट केला जातो.)
निर्यातीवर सरकारचा काय निर्णय आहे? (Onion Export Update 2026)
कांद्याचे भाव पडण्यामागचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे निर्यातीवरील निर्बंध. सरकारने मध्येच निर्यातीला परवानगी दिली तरी त्यातील जाचक अटींमुळे म्हणावा तसा फायदा शेतकऱ्यांना होत नाही. सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात भारतीय कांद्याला चांगली मागणी आहे, पण देशांतर्गत भाव नियंत्रणात ठेवण्यासाठी सरकार निर्यातीवर पूर्णपणे मोकळीक देण्याच्या मनस्थितीत दिसत नाही. जोपर्यंत निर्यात धोरण १००% खुले आणि स्थिर होत नाही, तोपर्यंत बाजारात मोठी तेजी येण्याची शक्यता कमीच असते.
नाफेड खरेदी सुरू झाली तर काय होईल?
भावात मोठी घसरण झाल्यावर सरकार ‘बफर स्टॉक’साठी नाफेड आणि NCCF मार्फत कांदा खरेदी करते. आताही खरेदी सुरू होण्याच्या हालचाली आहेत. पण यात दोन महत्त्वाचे मुद्दे आहेत ज्यांची शेतकऱ्यांनी नोंद घेणे गरजेचे आहे:
- भाव किती मिळणार?: शेतकरी संघटनांची मागणी आहे की कांद्याला किमान ३००० रुपये प्रति क्विंटलचा हमीभाव मिळावा. पण नाफेड बहुतांश वेळा चालू बाजारभावाच्याच आसपास (उदा. १४०० ते १६०० रुपये) खरेदी करते. त्यामुळे खरेदी सुरू झाली तरी एकदम ३ हजाराचा भाव मिळेल, ही अपेक्षा ठेवणे सध्यातरी चुकीचे ठरेल.
- प्रक्रिया आणि पारदर्शकता: नाफेडची खरेदी प्रक्रिया अनेकदा किचकट असते आणि पैसे मिळायला वेळ लागतो, अशी शेतकऱ्यांची कायम तक्रार असते. या प्रक्रियेत पारदर्शकता आली, तरच सर्वसामान्य शेतकऱ्याला याचा खरा फायदा होईल.
पुढील काळात कांदा साठवावा की विकावा?
सध्या येणारा उन्हाळी कांदा साठवणुकीसाठी चांगला असतो. जर तुमच्याकडे चाळीची व्यवस्था असेल आणि कांद्याची टिकवण क्षमता चांगली असेल, तर टप्प्याटप्प्याने थोडा-थोडा कांदा विकणे जास्त फायद्याचे ठरू शकते. बाजारात एकदम सगळा माल आणल्यास आवक वाढून भाव आणखी पडण्याची शक्यता असते.
