शेतकरी मित्रांनो, जर तुमची शेतजमीन कुटुंबातील इतर सदस्यांसोबत सामाईक खात्यात असेल आणि वाटणीवरून किंवा पीक पाहणी करताना रोजच नवीन अडचणी येत असतील, तर तुमच्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि दिलासादायक बातमी आहे.
राज्य शासनाने सामाईक जमिनीचे विभाजन करून प्रत्येकाचा हिस्सा सातबारावर स्वतंत्र करण्यासाठी एक मोठी मोहीम हाती घेतली आहे. चला तर मग जाणून घेऊया हा नवीन नियम काय आहे आणि याचा तुम्हाला कसा फायदा होईल.
सामाईक जमिनीचा नक्की प्रश्न काय आहे?
सध्या अनेक शेतकऱ्यांच्या सातबारा (७/१२) उताऱ्यावर एकूण क्षेत्र आणि सर्व खातेदारांची नावे एकत्र असतात. पण यात नक्की कोणाचा किती हिस्सा आहे? हे स्पष्ट लिहिलेले नसते. यामुळे होते काय, की जेव्हा एखादा शेतकरी आपल्या हिश्श्याची जमीन विकायला जातो, त्यावर कर्ज काढायला जातो किंवा ई-पीक पाहणी करायला जातो, तेव्हा इतर हिस्सेदारांची संमती लागते आणि तिथेच खरा गोंधळ उडतो.
शासनाचा नवीन आदेश आणि कलम ८५ मोहीम
या सर्व अडचणींवर तोडगा काढण्यासाठी महाराष्ट्र जमीन महसूल अधिनियम १९६६ मधील कलम ८५ नुसार आता शेतजमिनीवर एकाहून अधिक सहधारक (Joint holders) असलेल्या जमिनीच्या हिस्सा विभाजनासाठी राज्यभर विशेष मोहीम राबवली जाणार आहे. यासाठी शासनाने अधिकृत अध्यादेश जारी केला आहे. या मोहिमेतून एका जमिनीत नक्की किती हिस्सेधारक आहेत आणि प्रत्येकाचे क्षेत्र किती, याचा पक्का रेकॉर्ड तयार होणार आहे.
हे आताच का केले जात आहे? (‘फार्मर आयडी’शी काय संबंध?)
तुम्हाला माहिती असेलच की, सध्या राज्यात ‘ॲग्रीस्टॅक’ (AgriStack) अंतर्गत प्रत्येक शेतकऱ्याचा स्वतंत्र ‘फार्मर आयडी’ (Farmer ID) तयार करण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. हा आयडी तयार करण्यासाठी जमिनीची अचूक जोडणी होणे अत्यंत आवश्यक आहे.
सामाईक खात्यातील प्रत्येक व्यक्तीच्या नावासमोर त्याच्या हिश्श्याची जमीन अचूकपणे नोंदवली गेली, तरच हा फार्मर आयडी योग्य प्रकारे तयार होईल. म्हणूनच हे खातेविभाजन आता अनिवार्य करण्यात आले आहे.
खातेविभाजनासाठी काय करावे लागेल?
शासनाच्या नवीन सूचनांनुसार, हे काम आपोआप होणार नाही. खातेविभाजन करून घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना स्वतःहून अर्ज करावा लागणार आहे.
- यासाठी शेतकऱ्यांना लांब जाण्याची गरज पडू नये म्हणून तालुका आणि मंडळ स्तरावर विशेष शिबिरे आयोजित करण्याच्या कडक सूचना शासनाने महसूल विभागाला दिल्या आहेत.
- या शिबिरांमध्ये तुम्ही तुमचे संमतीपत्र, जुना सातबारा आणि आठ-अ (8A) उतारा देऊन आपल्या जमिनीचे हिस्से वेगळे करून घेऊ शकता.
शेतकऱ्यांना होणारे मुख्य फायदे:
- १. वाद मिटतील: भाऊबंदकीतील किंवा कुटुंबातील जमिनीचे वाद कायमचे निकाली निघतील.
- २. खरेदी-विक्रीत सुलभता: फेरफार नोंद करताना किंवा स्वतःची जमीन विकताना कोणाच्याही परवानगीची गरज भासणार नाही.
- ३. सरकारी योजनांचा लाभ: पीएम किसान, पीक विमा किंवा पीक कर्ज घेणे एकदम सोपे होईल कारण सातबारावर तुमची स्वतंत्र नोंद असेल.
पुढची स्टेप काय?
मित्रांनो, ही मोहीम तुमच्यासाठी एक उत्तम संधी आहे. तुमच्या गावातील तलाठी किंवा सर्कल अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधा आणि गावात शिबीर कधी लागणार आहे याची माहिती घ्या. लवकरात लवकर अर्ज करून आपल्या जमिनीचा हिस्सा सातबारावर स्वतंत्र करून घ्या.
ही अत्यंत महत्त्वाची माहिती तुमच्या इतर शेतकरी मित्रांना आणि व्हॉट्सॲप ग्रुपवर नक्की शेअर करा, जेणेकरून त्यांनाही या मोहिमेचा फायदा घेता येईल!
